Nhà Thơ “Trẻ”

Nhà Thơ “Trẻ” – Lão nông
Từ dạo biết nhau ở nhà sáng tác Đại Lải, giờ mỗi sớm thức dậy, tôi như bị bỏ bùa với cái khẩu quyết “Chào buổi sáng…” của nhà thơ “Lão nông” Xuân Đạt. (bảnh mắt ra, là cắm đầu vào Smartphone, với tâm trạng xốn xang: Không biết, hôm nay XĐ đãi món gì đây?).
Sinh ra và lớn lên dưới chân núi Nghĩa Lĩnh – Hùng Vương. Sau khi hoàn thành sứ mệch lịch sử, chàng trai Đất Tổ lại trở về với cây đa, giếng nước, mái đình, là hình ảnh bao đời của làng quê Việt. Chẳng biết cái ngôn ngữ ma mị, trêu ngươi mà người đời vẫn gọi là thơ đã ám vào Lão từ khi nào? Chuyện là từ ngày, nhà thơ Lão nông, được gái diệu “báo hiếu” tuổi già bằng chiếc laptop. Lão đâm nghiện đến quên ăn, quên ngủ, ngày đêm miệt mài phổ cập trình độ Internet. Sau một thời gian “tầm sư học đạo”, Lão cũng đã làm thân được với nhà Mạng, như đám trẻ say game, lại có anh febook đưa lối. Lão nông XĐ buông cày, bỏ cuốc, Lão xem vườn tược điền thổ như “kẻ thù truyền kiếp” cản bước ngao du sơn thủy. Và thế là Lão khăn gói chu du thiên hạ, kết giao bốn phương.
Cũng từ độ đó, người ta thấy Lão làm thơ phú như phát điên phát dại, như kẻ lên đồng. Bởi từ trước tới giờ nay, ngoài cày cuốc vườn tược, đã khi nào thấy Lão bồn chồn rạo rực khi tiếng ve gọi hè, hay cái tâm trạng bần thần nhìn lá rụng khi chiều buông. Và nhất là cảnh mình Lão bên ấm trà ướp hoa ngâu, thi thoảng đưa chén tự thưởng với cái đầu gật gù cùng nụ cười duyên hóm.
Đó là những hoài niệm chộn rộn, khi tiếng ve râm ran gọi hè về, là những kí ức của mùa thi, của áo trắng sân trường một thuở… sau bao nấc thang bặt im của thời gian, nay gặp lại đã cũng xế chiều rồi: “Ngày tụ hội chỉ mươi đầu bạc/ Thôi cũng đủ dấu đau vào ký ức…”; hay một mình thi sĩ bé nhỏ trước thiên nhiên bao la kì vĩ, nhưng vẫn sóng lên cái dạt dào, lãng mạn của Biển đa tình “Muối vẫn mặn, ngàn đời vẫn mặn/ Lời non biển mẹ cha thề… còn nguyên sóng sánh/ Cát vẫn bồi, bờ bãi rộng mến yêu/ Biển đa tình nhưng biển chẳng căng kiêu…”. Cũng có khi chàng “Đông ki Nhà nông” đau đáu trước cảnh đời nghiệt ngã của số phận cô gái bán hoa túng quẫn, chỉ vì lòng chắc ẩn, đa sầu, đa cảm mà chút nữa, Lão cũng trở thành đồng phạm (Tình yêu tròng lầm lỡ). Không chỉ có tình yêu quê hương, gia đình, thơ XĐ còn là câu chuyện tháng năm về đồng đội, những hồi tưởng của người chiến sĩ năm xưa. Quên sao được những ngày anh cùng đồng đội đằm mình trong chiến trường Quảng Trị, ngụp lặn trên dòng Thạch Hãn để có ngày anh cùng đồng đội tiến vào tiếp quản Sài Gòn: “Từ đất Tổ con nhớ về Quang Trị/ Thành cổ xưa giờ đã đổi thay/ Chàng chiến sĩ hoài thai trong lửa đạn/ Hồn Đam San trăm suối giữ biển đầy………/ Quảng Trị ơi con nhớ đến vô cùng/ Dòng suối mát, bát canh cua đá/ Bún ốc Trường Sơn mũ sắt làm cối giã/ Thịt hộp canh cua, Môn thục, măng rừng…” (Nhớ về Quảng Trị)
Có lẽ cảm tác trong thơ XĐ phần lớn là thể thơ truyền thống. Đó là những tứ thơ giàu hình ảnh, ngôn ngữ mộc mạc thắm cái tình, đượm cái chất phác của một nhà thơ Lão nông “Hồn quê là những cánh diều/ Là hương đồng nội, là chiều trăng non/ Mõ trâu lóc cóc lối mòn/ Cổng làng thấp thoáng trẻ con vui đùa” (Hồn quê); “Lại về ôm gốc cây cau/ Nhặt hương ngày cũ tìm nhau lối mòn…”
Nếu nói thơ XĐ hay ở thể thơ truyền thống với ngôn ngữ hình ảnh dung dị, đằm thắm thì chưa đủ. Đọc XĐ ta sẽ thấy không chỉ có một Lão nông với hồn thơ tình tứ giàu cảm xúc, mà XĐ “sắm vai” thật có nghề, để hòa nhập vào dòng chảy của cuộc sống đang ngày ngày bận rộn, nhưng không kém phần lãng mạn và tinh tế. Chẳng thế mà chỉ là hình ảnh lá thông reo khi gió về trong đêm vắng mà nhà thơ gói gém bao điều “… Hàng thông reo thắp lên ngàn đốm lửa/ Vệt lân tinh sáng qua lớp vảy xù xì…/cuộc tình dang dở gói vào trong đêm, thao thức đợi ngày ” (Giấc mơ đêm); khi một mình dạo bước trong (Chiều Đại Lải), thả đôi mắt lơ đãng, nhìn thuyền thiên nga rẽ sóng, Lão lại ước ao cái thời trẻ trai. Thật tài tình khi tác giả mượn hình ảnh thuần túy của làng quê để lắng đọng nghĩ suy: “Nghiêng mắt que ly tâm/ Thoáng tiếng buồn tích tắc/ Vọng ngàn xưa mõ điếm/ Hồn treo trong tiếng gà…. /”. Và đó cũng chỉ là cái cớ để nhà thơ vẽ lên bức tranh hiện thực cuộc đời “Mưa dầm trên mái dạ/ Mẹ hứng từng giọt đau/ Cha hy sinh mặt trận/ Tấm Huân chương bạc đầu”….. như ong thợ chắt chiu, gom góp những “giọt vàng” của thời gian; từ 2008 đến nay, Lão Nông đã cho ra đời những “đứa con” thật đáng yêu. Năm 2008, với Tập “Lửa quê” – NXB DTTS; Truyện thơ: “Số phận những con thiêu thân” năm 2015 – NXB Hội Nhà văn; “Tiếng đàn tương tư” và Năm 2016 với tập thơ “Dòng sông thời gian” – NXB Hội Nhà văn. Sắp tới, nhà thơ Lão nông xuất bản tập thơ có tên Bay lên cùng cánh sóng, gồm 200 bài thơ ngắn, để đánh dấu kỉ niệm từ ngày Lão có được mối lương duyên với nhà Mạng (hơn 1 năm).
Nhà thơ Lão nông XĐ đã lọt vào chung khảo cuộc thi thơ lục bát bát Văn nghệ trẻ; Giải Ba thi thơ Tạp chí Văn nghệ Đất tổ; Giải Nhất thơ Ngành Giấy Việt Nam…
Đến đâu, gặp gỡ, giao lưu, XĐ cũng có thơ. Cảm xúc trong XĐ ngày một căng tràn dào dạt như thác lũ. Tôi vẫn đùa: Lão như nhà gã nhà giầu rực của, như anh lực điện lần đầu cày ruộng khoán. Bởi, ở cái tuổi ngấp nghé thất tuần, nhưng Lão là nhà thơ trẻ, rất trẻ. Nhớ đêm một mình ở Bảo tàng Hội Nhà văn 275 Âu Cơ, vì lạ nhà không ngủ được, lại có tiếng gà tre gáy sớm làm Lão bồi hồi, rạo rực; bản năng thơ phú trong người như lên ngôi, thế là Lão cầm bút viết liên hồi kỳ trận, cứ vài phút một bài thơ, khi xem lại thì thấy cái hay là các bài thơ đề cùng đề tài mới lạ chứ. Thế là Lão nảy ra một tứ thơ rất lạ “Ngủ trong bào thai mẹ”. Hôm sau, được diện kiến nhà thơ “thần đồng” Trần Đăng Khoa, không ngần ngại Lão đã chia sẻ ý tưởng trên và được nhà thơ Trần Đăng Khoa tán đồng, như chắp thêm đôi cánh, chỉ trong vòng tháng trời, nhà thơ Lão nông đã hoàn thành xong 100 bài thơ, tưởng trưng cho trăm người con thuở hồng hoang.
Viết xong bài thơ cuối cùng (bài thứ 100), Lão đã khóc như một đứa trẻ (cảm xúc chưa khi nào ứ đọng và mãnh liệt như thế). Và “Ngủ trong bào thai mẹ” đã được Nhà xuất bản Hội nhà văn xuất bản tháng 10/2016.
Thế mới là: Tênh tênh hồn thoát đi đâu
Để cho thân xác chảy màu thời gian
Bỏng tay phồng rát dây đàn
Kìa câu thơ múa ta tan vào mình
Hà Minh Hưng (VH-NT Lai Châu)
See Translation