Chuyện Bolero

Chuyện Bolero
Trước hết, phải nói hai điều.
Thứ nhất, tôi thích bolero và khuya nào cũng nghe hai ba bài để vỗ giấc.
Thứ hai, tôi không thích Tùng Dương và âm nhạc của cậu ấy.
Nhưng, tôi thấy Tùng Dương nói không có gì sai sau khi đọc thật kỹ bài trả lời phỏng vấn của cậu.
Thật ra, bolero chỉ đơn giản là một điệu thức, nâng nó lên thành dòng-nhạc, tôi thấy hơi quá. Ở miền Nam trước 75, thị hiếu âm nhạc cũng đã rất rạch ròi. Bolero của Trúc Phương, Minh Kỳ, Châu Kỳ, Hoài Linh, Vinh Sử, Trần Thiện Thanh,… rất được lòng giới bình dân. Tầng lớp trí thức sẽ có những lựa chọn khác hơn với Phạm Duy, Từ Công Phụng, Trịnh Công Sơn, Lê Uyên Phương, Vũ Thành An,… Giới trẻ sẽ có nhạc Mỹ, nhạc Tây hay Quốc Dũng, Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà,…
Và dĩ nhiên, vì dễ nghe dễ hát dễ hiểu nên bolero sẽ có sức sống mạnh mẽ trong lòng tầng lớp bình dân, tầng lớp đông đảo nhất trong xã hội Việt Nam (đến tận hôm nay).
Có một giai đoạn sau 75, vì bị cấm đoán, bolero (và cả những bài hát cùng thời, bị gọi chung là nhạc-nguỵ) im ắng thu mình hay thậm chí lén lút được nghe trong nhà tôi và nhiều gia đình miền Nam khác. Lúc đó, bolero chảy trong lòng người thật từ tốn, đằm thắm và đáng yêu chứ không phun tạt xối xả như bây giờ. (Sợ rằng cứ cái đà này, vài năm nữa thôi, bolero sẽ chết ngắc. Bởi, càng thắm thì càng mau phai).
Tôi vẫn cho rằng dù còn sống, còn hay, còn được đón nhận bởi số đông thì bolero cũng đã là kỷ niệm. Mà kỷ niệm, nuôi nó thế nào, là cách riêng của mỗi người nhưng rõ ràng, để kỷ niệm vồ vập lấn át cả những cái hay cái đẹp của hiện tại, là điều không ổn.
Hãy cho tôi tên của một bài bolero bất kỳ, tôi sẽ cho bạn biết tên tác giả, giai đoạn sáng tác hay thậm chí cả những câu chuyện đằng sau nó. Nói điều này để thấy rằng tôi dành nhiều thời gian cho nó đến nhường nào. Nhưng điều ấy không có nghĩa là nó thực sự đáng được tôn sùng như đỉnh cao của âm nhạc. Trong nghệ thuật, nhiều khán giả không có nghĩa là thứ ấy có giá trị.
Quay lại Tùng Dương, người luôn cho mình mang trọng trách cứu-rỗi-âm-nhạc. Dù không thích không nghe nhưng tôi vẫn cho rằng đó là một nghệ sĩ tài năng và bản lĩnh. Cũng có thể vì quá bản lĩnh và cá tính nên những điều cậu nói hơi nghịch nhĩ số đông chỉ thích nghe những lời thảo mai. Điều này nên hay không, cậu đủ lớn để biết. Khi Pablo Picasso chê bai dòng hội hoạ tả thực, ông ấy cũng bị trách nhiều lắm đó thôi. Nhưng đó là trách, chứ không phải những cuộc đấu tố rầm rộ bằng đủ những ngôn từ hạ đẳng mang tính công kích cá nhân như cách của những người nhân danh yêu-bolero đang làm, với Dương.
Nhắc lại, tôi hoàn toàn không thích con người Tùng Dương lẫn âm nhạc của cậu ấy nhưng nghệ thuật cần những cá tính như vậy, rất cần. Âm nhạc Việt Nam đang quá ngập ngụa với những bài hát/nghệ sĩ nhàn nhạt, lửng lơ, cũ kỹ và bình dân rồi.
Bây giờ, cứ mở TV hay Youtube lên là thấy ngập tràn bolero. Điều này chẳng liên quan gì đến việc tiến hay lùi nhưng rõ ràng, nó cho thấy gout thẩm mỹ của giới trẻ hiện nay đang có vấn đề. Hãy cứ yêu bolero theo cái cách ông bà cha mẹ chúng ta đã yêu nhưng nên nhớ, đó chỉ là kỷ niệm.
Chúng ta, chỉ cần mở lòng ra một chút, sẽ thấy nghệ thuật đương đại còn nhiều cái hay cái đẹp để rung cảm và nâng tầm mình lên lắm.
Vì, âm nhạc, không chỉ có bolero.